Po zakupie mieszkania trzeba nie tylko odebrać klucze, lecz także zgłosić nieruchomość do podatku od nieruchomości. W tym poradniku pokazuję, jak wypełnić IN-1 dla mieszkania, które dane przepisać z aktu notarialnego, kiedy dołączyć formularze ZIN-1 i ZIN-3 oraz jak poprawnie ustalić powierzchnię lokalu.
Najważniejsze informacje o zgłoszeniu mieszkania na formularzu IN-1
- Termin 14 dni dotyczy zgłoszenia zakupu lub innej zmiany wpływającej na podatek.
- Dokument składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym dla położenia mieszkania.
- Do opodatkowanego lokalu najczęściej dołącza się załącznik ZIN-1.
- Przy współwłasności może być potrzebny ZIN-3 z danymi pozostałych podatników.
- Do powierzchni lokalu często trzeba doliczyć udział w nieruchomości wspólnej.
IN-1 dotyczy podatku od nieruchomości, a nie samego zakupu
Formularz IN-1 składa osoba fizyczna, która jest właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem wieczystym albo posiadaczem nieruchomości. Przy zwykłym najmie mieszkania najemca nie wypełnia tego dokumentu, ponieważ obowiązek zazwyczaj spoczywa na właścicielu.
Po kupnie lokalu informację składa się w ciągu 14 dni od powstania obowiązku podatkowego. Dokument trafia do urzędu gminy lub miasta, na którego terenie znajduje się mieszkanie, a nie do urzędu właściwego dla adresu zamieszkania właściciela.
Nie trzeba przesyłać IN-1 co roku. Jeżeli mieszkanie pozostaje w tej samej sytuacji prawnej i nie zmieniają się dane wpływające na podatek, urząd sam wydaje decyzję na kolejne lata. Nową informację albo korektę składa się przy zakupie, sprzedaży, zmianie udziału lub zmianie sposobu wykorzystania lokalu.
Kiedy zamiast IN-1 pojawia się DN-1
IN-1 jest przeznaczony dla osób fizycznych. Jeżeli mieszkanie jest współwłasnością osoby fizycznej i osoby prawnej, na przykład spółki, może być potrzebna deklaracja DN-1. To nietypowa sytuacja, ale przy zakupie lokalu inwestycyjnego przez kilka podmiotów trzeba ją sprawdzić przed złożeniem dokumentów.
Co przygotować przed wypełnieniem wzoru
Najwygodniej zebrać dokumenty przed otwarciem formularza. Z mojego doświadczenia wynika, że większość pomyłek nie wynika z trudności samego druku, tylko z przepisywania danych z niewłaściwego dokumentu albo pomijania udziału w częściach wspólnych.
| Dokument lub informacja | Do czego będzie potrzebna |
|---|---|
| Akt notarialny, postanowienie spadkowe lub umowa darowizny | Data nabycia, forma własności i dane lokalu |
| Numer księgi wieczystej | Identyfikacja lokalu lub gruntu w załączniku ZIN-1 |
| Powierzchnia użytkowa mieszkania | Ustalenie podstawy opodatkowania |
| Udział w nieruchomości wspólnej | Obliczenie przypadającej części powierzchni wspólnych i gruntu |
| Dane współwłaścicieli | Wypełnienie ZIN-3, jeśli składany jest jeden wspólny formularz |
Przyda się także adres mieszkania wraz z numerem lokalu, numer działki ewidencyjnej oraz informacja, czy do lokalu przynależy miejsce postojowe, garaż albo komórka lokatorska. Nie wpisuj jednak automatycznie każdego dodatkowego pomieszczenia do powierzchni mieszkania. Znaczenie ma jego status prawny i sposób wykazania w dokumentach.
Jak wypełnić poszczególne części IN-1
Identyfikator i cel złożenia
Na początku podaj identyfikator podatkowy. Dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej będzie to zwykle numer PESEL, a dla przedsiębiorcy posługującego się NIP-em odpowiedni numer NIP.
W części dotyczącej celu zaznacz pierwsze złożenie informacji, jeżeli zgłaszasz mieszkanie po raz pierwszy. Pole „korekta informacji” wybiera się wtedy, gdy wcześniej złożony dokument zawierał błąd albo zmieniły się dane wpływające na wysokość podatku. W okresie obowiązywania informacji wpisuje się miesiąc i rok, od którego zgłoszenie ma obowiązywać.
Dane podatnika i adres
Wpisz nazwisko, imię oraz aktualny adres zamieszkania. Adres do doręczeń uzupełnia się tylko wtedy, gdy różni się od adresu zamieszkania. Adres mieszkania będącego przedmiotem podatku nie zastępuje adresu podatnika, ponieważ formularz wymaga obu rodzajów danych w różnych częściach.
Status właściciela
Zaznacz, czy jesteś właścicielem, czy współwłaścicielem nieruchomości. Przy małżeńskiej współwłasności ustawowej można złożyć jeden wspólny formularz, wskazując pozostałych podatników w załączniku ZIN-3.
Dane o mieszkaniu, gruncie i budynku
W części dotyczącej przedmiotów opodatkowania wykazuje się przede wszystkim powierzchnię gruntu oraz powierzchnię budynku lub jego części. W przypadku mieszkania chodzi o powierzchnię użytkową lokalu wraz z odpowiednim udziałem w nieruchomości wspólnej.
Jeżeli lokal ma udział w gruncie, nie wpisuj całej powierzchni działki należącej do wspólnoty. Wykazuje się powierzchnię odpowiadającą Twojemu udziałowi. Szczegółowy adres, numer księgi wieczystej, działkę i formę władania nieruchomością wpisuje się zwykle w załączniku ZIN-1.
Osobnej uwagi wymaga mieszkanie wykorzystywane w działalności gospodarczej. Samo zarejestrowanie firmy pod adresem lokalu nie zawsze przesądza o zastosowaniu kategorii związanej z działalnością. Jeżeli część mieszkania jest faktycznie zajęta na firmę, trzeba uwzględnić lokalną uchwałę podatkową i rzeczywisty sposób korzystania z pomieszczeń.
Przeczytaj również: Jak dostać mieszkanie od spółdzielni - uniknij najczęstszych błędów
Załączniki, podpis i adnotacje urzędu
W części dotyczącej załączników wpisz liczbę dołączanych formularzy. Przy jednym opodatkowanym mieszkaniu najczęściej będzie to jeden ZIN-1. ZIN-2 stosuje się do nieruchomości objętych zwolnieniem, a ZIN-3 do danych pozostałych współwłaścicieli lub współpodatników.
Na końcu złóż podpis. Sekcję przeznaczoną na adnotacje organu podatkowego pozostaw pustą. W wersji papierowej formularz należy wypełnić czytelnie, drukowanymi literami, czarnym albo niebieskim kolorem. Aktualny wzór IN-1 i broszurę objaśniającą publikuje Ministerstwo Finansów.
Jak obliczyć powierzchnię mieszkania do podatku
Powierzchnia z ogłoszenia dewelopera albo portalu nieruchomości nie zawsze jest wystarczająca. Dla podatku od nieruchomości stosuje się powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian, z pominięciem między innymi klatek schodowych i szybów dźwigowych.
| Wysokość pomieszczenia | Sposób uwzględnienia powierzchni |
|---|---|
| Powyżej 2,20 m | Wliczana w całości |
| Od 1,40 m do 2,20 m | Wliczana w 50 procentach |
| Poniżej 1,40 m | Pomijana |
Do powierzchni lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość może dojść część powierzchni wspólnych budynku. Oblicza się ją przez pomnożenie powierzchni części wspólnych przez udział wskazany w akcie notarialnym albo księdze wieczystej.
Przykładowo, mieszkanie ma 48,20 m², części wspólne budynku mają 1200 m², a udział właściciela wynosi 1/500. Udział w częściach wspólnych to 2,40 m², więc łączna powierzchnia przyjmowana do obliczeń wynosi 50,60 m². To przykład poglądowy, dlatego własne dane zawsze trzeba sprawdzić w dokumentach lokalu.
Balkon, taras i loggia nie zwiększają automatycznie powierzchni użytkowej mieszkania. Komórka lokatorska, piwnica lub garaż również mogą być traktowane odrębnie, szczególnie gdy mają własną księgę wieczystą albo stanowią osobny przedmiot własności.
Co wpisać do ZIN-1 i jak złożyć dokumenty
ZIN-1 uszczegóławia informacje podane w głównym formularzu. Dla mieszkania może obejmować adres nieruchomości, numer księgi wieczystej, dane działki, powierzchnię oraz formę władania. IN-1 pokazuje dane zbiorcze, a ZIN-1 pozwala urzędowi powiązać je z konkretnym lokalem i gruntem.
Jeżeli składasz jeden formularz za mieszkanie będące współwłasnością kilku osób, dołącz ZIN-3 z danymi pozostałych podatników. Nie jest on potrzebny, gdy jesteś jedynym właścicielem i nie ma innych osób, które powinny zostać wskazane w informacji.
Akt notarialny zwykle nie jest obowiązkowym załącznikiem do IN-1. Warto jednak mieć go pod ręką, ponieważ urząd może poprosić o potwierdzenie powierzchni, daty nabycia lub udziału w nieruchomości wspólnej.
Dokumenty można złożyć osobiście w urzędzie, wysłać pocztą albo przekazać elektronicznie, jeśli dana gmina udostępnia taką możliwość. Jeżeli masz nieruchomości w różnych gminach, dla każdej z nich składa się osobną informację.
Przykład dla jednego mieszkania krok po kroku
Załóżmy, że osoba fizyczna kupiła lokal mieszkalny o powierzchni 48,20 m². W akcie notarialnym widnieje udział 1/500 w nieruchomości wspólnej, a właściciel nie prowadzi w mieszkaniu działalności gospodarczej.
- W polu identyfikatora wpisuje PESEL.
- Jako organ podatkowy wskazuje urząd gminy lub miasta właściwy dla adresu lokalu.
- Zaznacza pierwsze złożenie informacji i wpisuje właściwy miesiąc oraz rok obowiązywania.
- Wskazuje siebie jako właściciela albo współwłaściciela, zależnie od treści aktu.
- Podaje dane osobowe i adres zamieszkania.
- W części dotyczącej budynku wykazuje powierzchnię mieszkalną zgodnie z zasadami wysokości pomieszczeń.
- W ZIN-1 wpisuje adres lokalu, numer księgi wieczystej oraz dane gruntu i udziału.
- Jeżeli są inni współwłaściciele, dołącza ZIN-3.
- Podpisuje dokument i składa komplet w urzędzie właściwym dla nieruchomości.
Po złożeniu formularza urząd ustala podatek w decyzji. Nie trzeba samodzielnie wpisywać kwoty do zapłaty, ponieważ zależy ona między innymi od powierzchni oraz stawki przyjętej przez konkretną gminę.
Ostatnia kontrola przed oddaniem IN-1 do urzędu
- Sprawdź, czy skierowałeś dokument do gminy właściwej dla położenia mieszkania.
- Porównaj powierzchnię z aktem notarialnym i udziałem w nieruchomości wspólnej.
- Upewnij się, że zaznaczyłeś właściwy cel złożenia informacji.
- Zweryfikuj, czy potrzebujesz ZIN-1, ZIN-2 albo ZIN-3.
- Nie wypełniaj części przeznaczonej na adnotacje urzędu.
- Zachowaj potwierdzenie złożenia dokumentów.
Najbezpieczniej traktować IN-1 jako zgłoszenie danych, a nie formularz do samodzielnego wyliczania podatku. Jeżeli wątpliwość dotyczy udziału w gruncie, powierzchni wspólnych albo lokalu wykorzystywanego firmowo, lepiej wyjaśnić ją z urzędem przed złożeniem niż później korygować całą informację.
